hardop meedenken

Jeugdwerk voor kinderen en tieners met ASS betekent elke keer weer maatwerk, aansluiten bij de situatie die er dan is. Waar dat kan betrekken we de tieners actief bij het zoeken van oplossingen.

Gisteren hadden we weer zo'n situatie bij de Kindernevendienst. Twee kinderen reageerden erg op elkaar, waren druk in de interactie. Op zich gezellig, maar een ander kind raakte vol in zijn hoofd. Hij ging even naar de gang, naar zijn time-out plek. Toen hij terugkwam is er samen met hem naar een oplossing gezocht. Dit doen we vaak 'hardop denkend'. We verduidelijken de situatie door te benoemen wat er gebeurde, wat het gevolg was (dit overzicht mist vaak). De tiener kan zo zelf meedenken.

"Ik zag net aan je dat je op jouw plekje veel last had van het gedrag van A en B. Klopt dat?" Het kind bevestigde dit. "Als je ergens anders zou zitten, zou het dan beter gaan?" Dit dacht het kind van wel. "Wat zou een fijnere plek voor je zijn?" en hij koos een plek uit, de leiding dacht van hieruit mee "dat lijkt me inderdaad een goede plek. En weet je, dan ga ik op jouw oude plek zitten. Als je dan last hebt van het geluid van de andere twee dan zie je mij zitten. En hoef je niet op hen te letten" Dit vond hij een goed plan. De rest van de ochtend ging het goed.

Voordeel van op deze manier communiceren is dat de oplossing vaak beter aansluit, dan wanneer je het als leiding bepaalt. Het kind voelt zich bovendien niet 'weggestuurd' van zijn plek om het gedrag van anderen, maar voelt zich serieus genomen, kan meedenken en ervaart: ik heb invloed op hoe ik me voel als ik een goede plek kies, en dan lukt het me wel om mee te doen!

Een 'druk' kind

In mijn mailbox vond ik afgelopen week een verzoek van een clubleider om even mee te denken. Het ging om een kind dat op de (reguliere) club 'druk gedrag' ging vertonen: vervelend doen, niks willen, schreeuwerig worden, rondjes draaien rond de tafels, vreemde dingen bedenken om te doen.Wat ze er mee aanmoest...

Soms zit het hoofd van een kind zo vol dat het alle prikkels niet kan verwerken. Sommige kinderen trekken zich stilletjes terug in zichzelf (en reageren het vaak thuis af). Andere kinderen worden helemaal hyper en zijn niet meer te remmen, ze stuiteren letterlijk de ruimte door (en soms je spullen ook :-) Voor de sfeer in de groep niet altijd fijn, voor het kind zelf is het ook vervelend. 

Er kunnen allerlei redenen zijn waarom een kind overprikkeld gedrag laat zien op de club. Misschien had het kind een drukke agenda die dag en kwam het al met een vol hoofd op club. Misschien was de groep te groot (of de clubruimte te klein). Misschien overziet het kind een avond niet goed en raakt het daarvan gestrest. Het is altijd goed om de situatie te verkennen, te kijken wat er van invloed kan zijn op het ontstaan van overprikkeling.

Op de club zelf kun je ook verschillende dingen doen om de situatie voor het kind prettiger te maken. Ik mailde de onderstaande tips naar de clubleider:

• zorg dat het verloop van de avond duidelijk is, schrijf de planning op een bord of hang pictogrammen op
• niet ingevulde tijd = verveel tijd, zorg daarom dat er tijdens de inloop wat te doen is voor kinderen die uit zichzelf moeilijk iets kunnen bedenken
• dit geldt ook voor het eind van de avond: zorg dat duidelijk is wat je mag doen als je knutsel af is, het spel is afgelopen of als je aan het wachten bent tot je wordt opgehaald
• geef het kind een vaste plek, een beetje in de luwte (op een hoekje) of juist naast je zodat je makkelijk kort contact met hem of haar kunt hebben
• spreek op een rustig moment af wat het kind mag doen, als het voelt dat het druk of vol wordt in zijn of haar hoofd. Een rondje lopen in de hal, een keer de trap op en neer rennen, op een rustig plekje een stripje lezen... er zijn allerlei dingen te bedenken. Als het kind maar even uit de situatie kan gaan en tot rust kan komen
• wees duidelijk in je communicatie, wat gaat er gebeuren, door wie, hoe ga je dat doen, op welke plek. Ook kan het helpen als je zegt wat je wel wilt. In plaats van dat je negatief gedrag benoemd en zegt wat je niet wilt zien. In plaats van  "hou eens op met rondjes rennen" kun je ook zeggen "je mag twee rondjes in de hal lopen, dan kom je terug en ga je op je stoel zitten om je knutsel te maken"

Soms kan er met dit soort kleine aanpassingen al veel rust in een kinderhoofd komen. En daardoor meer rust in de groep, waardoor je zelf ook meer ontspannen en met meer plezier voor de groep staat. Winst aan twee kanten.